Рубрика: НА ТАТАРСКОМ

Көчле җил вакытында укыла торган дога

Тарихта кайбер өммәтләрнең көчле җил-давыллар белән юк ителүе билгеле. Аллаһ Расүле салләллаһу галәйһи үәсәлләм көчле җил купканда шушы доганы укый торган булган: اَللَّهُمَّ إِنِّى أَسْأَلُكَ مِنْ خَيْرِهَا وَ خَيْرِ مَا فِيهَا وَ خَيْرِ مَا أُرْسِلَتْ بِهِ وَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهُا وَ شَرِّ مَا فِيهَا وَ شَرِّ مَا أُرْسِلَتْ بِهِ «Әллаһүммә инниии әсь-әлүкә мин хайриһәә […]

Аллаһның бүләге. ( Мигъраҗ кичәсе вәгазе )

Рәҗәб аеның ахырында Мигъраҗ кичәсе дигән көн бар. Нинди көн соң ул, ни өчен аны билгеләп үтәбез, ни өчен без аны бәйрәм дип саныйбыз? Пәйгамбәребез Мөхәммәд галәйһиссәләм, үзенә пәйгамбәрлек иңгәннән соң, ун ел кешеләрне иманга өндәде. Кешеләрне Аллаһ Тәгаләнең барлыгына, берлегенә, җәннәт, җәһәннәмнең барлыгына ышанырга өндәде. Яхшылык кылырга кирәген өйрәтте, әмма иманга килүчеләр, иман китерүчеләр […]

Гафилләрдән булмыйк

Җирнең һәм күкләрнең һем алар арасында булган бөтен җанлы һәм җансыз барлыкларның Раббысы, Хуҗасы булган, без кешеләрне юктан бар иткән, безгә күрер өчен күзләребезне, эшләр өчен кулларыбызны, йөрер өчен аякларыбызны биргән Аллаһы Тәгаләгә иксез-чиксез мактауларыбыз һәм олуглауларыбыз булса иде. Аллаһның хак илчесе, пәйгамбәрләрнең иң соңгысы, иң нурлысы сөекле рәсүлебез Мөхәммәд галәйһиссәламгә, аның барлык сәхабәләренә сәламнәребез […]

Гүзәл әхлак кешене бизи

Бел, әхлак гүзәллеге камил акыл аша шәригать кануннарын үтәүдән барлыкка килә. Акыл исә Аллаһы һәрберебез күңеленә салган яктылык ул. Шул яктылык ярдәмендә кирәкле һәм абстракт (теоретик) белемнәрне кабул итү җиңеләя. Акыл аша булдырылганнардан иң яхшысы гүзәл әхлак сыйфатлары һәм культуралыктыр. Акылдан тыш культура юк, мәдәниятлектән башка акыл камиллеккә ирешә алмый. Шуңа күрә этика матурлыгына һәм […]

Әүвәбин (әүәбин) намазы нинди намаз, ничек укыла

Әүвәбин намазы безнең борынгы бабаларыбыз укыган, бик изге, саваплы намаз ул. Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләм сөннәтеннән санала һәм ахшам намазыннан соң укыла. Ул нәфел намазы кебек ике рәкәгать укыла. Кайбер китапларда исә 4 рәкәгать укылырга тиеш дип тә язылган. Уку рәвеше: гади нәфел намазы кебек, әмма «әүвәбин намазын укымакка» дип ният кылырга кирәк. Кайбер […]

Гөнах теләкне ничек җиңәргә

Рухый остаз булып саналган Ибраһим ибн Әдһәм янына күңеле гөнаһ эшләү теләге белән янган бер кеше килә. — Әй, Ибраһим ибн Әдһәм әфәнде, гөнаһлар эшләргә миңа рөхсәт бир яисә күңелемне гөнаһлы фикерләрдән арындыра торган нәсыйхәтләр бир, дип мөрәҗәгать итә әлеге бәндә. — Сиңа гөнаһ эшләргә рөхсәт бирәм, әгәр дә Аллаһы Тәгаләнең ризыкларын ашамасаң, дип җавап […]

Кем ул Әбү Хәнифә. Ул нинди нәсыйхәтләр калдырган

Изге Коръәндә язылган: (Иннә лилмүттәкый-инә мәфәәзә) «Котылу һәм өстенлек, әлбәттә, Аллаһыдан куркып гөнаһлардан сакланучы тәкъва мөэминнәргәдер» диелгән («Нәба Хәбәр» сүрәсе 31 аять). Хәзрәти Пәйгамбәр (сәлаллаһү галәйһи вә сәлләм) әйткән: «Шул минем өммәтем, кемнәр һәртөрле яхшылык эшләсә һәм тәкъва иясеннән булса», дигән. Изге Китапта язылган һәм Сөекле Пәйгамбәребез хәдисендә әйтелгән тәкъвалыкка өйрәтүче һәм хәнәфи мәзхәбенә нигез […]

Сабырлык хикмәте

Аллаһы Сөбханэһү вэ Тэгалэ Коръэни-Кэримдэ иманлы бэндэлэргэ мөрэҗэгать итеп, түбэндэге сүзлэрне эйтэ: «Эй иман китергэннэр, сабырлык илэ намаз аша Аллаһы Тэгалэдэн ярдэм сорагыз. Берэр бэла яисэ авырлык килсэ, сабыр булыгыз. Ярдэм кирэк икэн, Аллаһы Тэгалэгэ генэ мөрэҗэгать итеп, ярдэмне Аллаһтан гына көтегез. Авырлык килде, дип, кешелэргэ шикаять кылмагыз. Дөреслектэ, Аллаһы Тэгалэ сабыр итүче бэндэлэрне ярдэменнэн […]

Аллаһ разый булсын дисәң

Ибне Мэсгудтэн сорадылар: — Иң изге гамэл нэрсэ? Ул җавап бирде: — Иң изге гамэл — вакытында укылган намаз. Хэзрэти Гали (р.г) эйтте: “Җир йөзендэге барча галимнэрдэн сорасаң да, шушы җавапны эйтерлэр иде, эмма иң изге гамэл — Аллаһ аннан риза булган һэм Аллаһ каршында кабул булган гамэл”. Без нэрсэ генэ эшлэсэк тэ, нинди генэ […]

Яхшылык явызлыкны җиңә

Аллаһ Раббебез Коръәндә, 41 нче «Фуссыйләт» сүрәсенең, 34- 36 нчы аятьләрендә: «Яхшылык илә явызлык бертигез булмаслар, чөнки яхшылыкта файда һәм савап бар, явызлыкта зарар һәм газап бар. Әгәр сиңа берәү явызлык кылса, син аңа җавап итеп яхшылык кыл, ул кеше сиңа начарлыкны дошманлык белән кыладыр, әмма син сабыр ит һәм дә аның явызлыгына каршы һәрвакыт […]

Агачка яшьтән су сип

Вакытында бер шәһәрдә бай бер кеше бар иде. Аның ике улы бар иде. Әмма икесе дә иркә, бозык иде. Күршедәге яшен яшәгән, акыллы, әхлаклы, һәркем хөрмәт итә торган бер зат беркөнне балаларының әтисенә: -Күрше, балаларыңа бераз дин дәресләре бирдерсәң, үзең өчен бик тә хәерле һәм игелекле гамәл булыр иде. Дини тәрбия алган балалар затлы әхлаклы […]

Бала һәм юлбасарлар

Ислам диненең бөек затларыннан берсе булган Абделкадыйр Җәйлани бала вакытында әнисеннән укырга барырга рөхсәт сорый. Кечкенә бала әнисенә ул заманда Ислам дөньясының белем мәркәзе булган Багдад шәһәренә китеп укырга теләгәнен аңлата. Әнисе риза була. Әнисе кечкенә Абделкадыйрны бик ярата, аннан аерылу үзе өчен авыр зар булачагын белә, әмма Аллаһ юлында белем алу баланың өйдә уйнап-буталып […]

Теләгем кабул булсын дип укыла торган дога

Кемнең дә булса ниндидер бер хаҗәте бар икән, теләге булса, тәһарәт алып ике рәкагать намаз укысын, Аллаһыны мактасын һәм Аллаһының илчесенә сәлам сорасын, Аннары доганы кушып укырга кирәк: Доганың мәгънәсе: Аллаһтан башка иман китерерлек зат юк, Ул мәрхәмәтле һөм юмарт! Аллаһыга сәлам һәм дога булсын. Югары Тәхетнең Хуҗасына сәлам һәм дан! Аллаһыга мактау булсын, Аллаһы […]

Ничек сихердән, бозымнан сакланырга

Сихердән бозымнан сакланыр өчен дин галимнәре Коръәннән сүрәләр аятьләр укырга Аллаһы Тәгаләгә дога кылып ялварырга киңәш итәләр. Догаларны, аятьләрне яттан өйрәнү тагы да яхшы. Мисал өчен — «Аятел көрси» — Коръәннең төп аяте. Хәдистә язылганча, кем йокы алдыннан «Аятел Көрси»не укый, шуны Аллаһ Тәгалә иртәнгә кадәр саклый, шайтан аның янына килә алмый. Тагын бер хәдистә […]

Ничек ураза тотарга

Ураза тоту — таң беленгәннән  (кояш чыгарга ике сәгать чамасы вакыттан) алып, кояш баеганчыга кадәр ашамыйча эчмичә, җенси якынлык кылмыйча тору. Ураза Бөек Аллаһы ризалыгы өчен генә тотыла, ябыгу, дәвалану  максатыннан тоту дөрес булмас, ягъни күңелдә Аллаһы ризалыгы өчен тоту  максаты (нияте) булырга тиеш. Иртәнге ашны ашау — сәхәр була, ә кичке ашны ашау — […]

Көнчелек хакында

Ислам диненең төп максаты – кешедә күркәм сыйфатлар тәрбияләү. Шуңа күрә дә Аллаһы Тәгалә безгә шәригать кануннарын иңдергән. Әгәр без шушы илаһи кануннар буенчаяшәсәк, фани дөньядагы һәм ахирәттәге тормыш бәхетле, тыныч, матурбулачак. Кешене бәхетсез итә торган сыйфатларның берсе – көнчелек. Бу сыйфат аркасында кеше үзенә һәм башкаларга зыян китерә. Белгәнебезчә, дөньяда беренче гөнаһ шул сыйфат […]

Мөселманнар фәнгә нинди өлеш керткән

Математика, физика, химия, медицина, астрономия, география кебек фәннәргә беренче нигез ташларын мөселман галимнәре салган. Мөселман галимнәренең фән үсешенә керткән өлешләрен югары бәяләгән кайбер Аурупа тикшеренүчеләренең әсәрләреннән кайбер өземтәләр китерик. «Мөселманнар, бигрәк тә тугызынчы гасыр белән унсигезенче гасыр арасындагы дәвер эчендә, дөньяның иң зур әдәбият даирәләреннән берсен барлыкка китерде. Бик күп мәдәни кыйммәтле гыйльми ачышларны, фикер […]

Мәчеттә үз-үзеңне тоту кагыйдәләре

Фәких Әбү Ләйс Әс-Сәмәрканди «Тәнбихүл-Гафилин» китабында мәчеттә ихтирамга лаек булган 15 төрле үз-үзеңне тоту кагыйдәсен күрсәтә: 1. Укып утырмаучы яки зикер әйтмәүче кешеләрне мэчеткә кергәндэ сэламлэу. Әгәр мәчеттэ беркем дә булмаса, яки андагы кешеләр намаз укысалар (яки зикер әйтсәләр) мәчеткә керүче түбәндәге сүзләрне әйтергә тиеш: «Әс-сәләмү гәләйнә мир-Раббинә үә гәлә гибәдилляхис-салихин» (мәгънәсе: «Аллаһы Тәгаләдән безгә […]

Яттан өйрәнү — баш миенә шифа

Кешенең баш миендә йөз миллиардларча ми күзәнәге һәм берничә триллион ярдәмче күзәнәк бар. Бүгенге көндә кеше бу күзәнәкләрнең 12 процентын гына кулпана. Ми эшчәнлегеннән яхшырак файдалану һәркемнең үзеннән тора. Аны яхшыртуның иң яхшы һәм уңай юлы — яттан өйрәнү. Япониядә, мәсәлән, мактәптә бөтен нәрсәне яттан өйрәтәләр. Күп ятлаудан ми череми, ди галимнәр. Ә менә ялкаулыктан […]

Коръән тәрҗемәсен укып аңлап буламы

Изге Коръәнне бер телгә дә тәрҗемә итеп булмый. Бары тик аның якынча мәгънәсен, тәфсирен генә бирергә мөмкин. Коръән тәрҗемәсендә аның мәгънәсе аңлашылмый. Билгеле бер аятьнең мәгънәсен аңлау — аңларга тырышу гына. Беркем дә тәрҗемәләрдән илаһи мәгънәләрне төшенә алмас, бу очракта кем тәрҗемә итү мөһим түгел. Мисал өчен гарәп телендә 12 300 000 сүз бар ягни […]

Нәрсә ул бәхет

Аллаһ Раббыбыз Җирне һәм күкләрне, алар арасында булган барча мәхлукатны нинди гүзәл итеп яралткан. Бу гүзәллек эчендә иң камил итеп адәм баласы яралтылган. Үзеңнең кеше булуың, барча мәхлукаттан өстен булуың бәхет түгелмени? Әмма без күп вакыт канәгать була белү хисен югалтып, үзебезне бәхетсез сизәбез. Бу дөньяда яшәү — ул бер сәяхәт. Сәяхәт итүче үзе белән […]

Ничек кактус үстерергә. Кактус турында

Барлык төр кактуслар да йомшак, ярмалы, җиңел, су һәм һава яхшы үтәрдәй туфракны яраталар. Туфрак составында кирпеч ватыклары, елга комы, чуерташ булырга тиеш. Кактус суны яратмый. Кыш көне аена 12 тапкыр гына су сибәргә мөмкин. Шулай да туфракның тузанга әйләнүен көтмәскә кирәк. Суны күп сибүдән кактус югарыга үсеп китүчән. Кышын 8-10 градус җылылык — бу […]

Өйдә попугай асрау

Дулкынсыман попугайларның сүзне кабатлау осталыгы галимнәрне күптән кызыксындыра. Австралиядә соңгы вакытларда аларны логопед ярдәмчесе вазыйфасына ала башлаганнар. Попугайлар кәефне күтәрү бурычын гына үтәми, ә тотлыгудан, кайсыбер сөйләм җитешсезлекләреннән котылырга ярдәм итә. Бүләккә попугай алган һәр бала, әлбәттә, аны сөйләштерергә тырыша: сүзләрне ачык, мәгънәле, аңлаешлы итеп әйтергә өйрәтә. Көн дәвамында шундый кабатлаулар нәтиҗәсендә үзенең сөйләмен дә […]

Рәҗәб ае турында. Ни өчен бу ай изге айларның берсе санала

Рэжэб — Ислам динендэ булган дурт изге айнын берсе. Бу айда Рагаиб кичэсе — пэйгамбэребезнен эти-энисе никахлашкан-кавышкан коннэр, бэйрэм коне бар. Узе жомга кон, узе Рагаиб кичэсе коне. Икелэтэ бэйрэм кон бу. Жомга конне шундый бер сэгать бар, шул сэгатьтэ телэгэн телэк кабул булмыйча хич калмас, ди. Менэ анын кайсы сэгать икэнен бер Аллах Тэгалэ […]

Страница 1 из 2412345...1020...Последняя »
Игелек.ру © 2017